echnologia odlewania dzwonów w naszej firmie pozostaje
niezmienna na przestrzeni kilku pokoleń od kiedy istnieje
nasza odlewnia. Aby powstał dzwon potrzebne jest wykonanie
formy glinianej przy użyciu specjalnego szablonu. Każdy dzwon,
jeśli chodzi o wielkość, wagę i kształt ma swój oddzielny szablon.
Pracę nad formą dzwonu rozpoczyna się od wymurowania
z cegieł i gliny części wewnętrznej dzwonu zwanej rdzeniem. Po wysuszeniu
i wypaleniu gotowego rdzenia przystępuje się do formowania kolejnej części formy
zwanej "dzwonem fałszywym", poprzez nakładanie kolejnych warstw
gliny zgodnie z profilem szablonu.
Na "dzwon fałszywy" nakłada się
niepowtarzalne ornamenty i litery z wosku charakterystyczne dla danego
dzwonu właściwego. Udekorowany fałszywy dzwon pokrywa się warstwą
specjalnie spreparowanej gliny zwanej gruntem, w której odbiją się
wiernie elementy stanowiące wystrój dzwonu. Tak przygotowaną formę należy
dokładnie wysuszyć.
Następnie przystępuje się do formowania trzeciej
i czwartej części formy dzwonu, a więc płaszcza i korony. Forma jest
zbrojona drutem, aby mogła wytrzymać ciśnienie jakie powstaje podczas
zalewania rozgrzanym metalem. Przygotowanie formy do odlewu polega
na rozebraniu formy na dwie części i usunięciu "fałszywego dzwonu"
z gliny. Później formę zewnętrzną zwaną płaszczem wraz z odbitymi
ornamentami oraz literami zestawia się na rdzeń, suszy i umieszcza
w dole wykopanym w ziemii poniżej pieca.
Po zakopaniu i ubiciu ziemią wszystkich form,
które zmieszczą się w dole muruje się korytarze, po których z pieca
spłynie roztopiony spiż. Po trzech dniach kiedy stop ostygnie,
wykopuje się dzwony z ziemii, odkręca druty zbrojeniowe, odbija glinę
i ukazuje się odlany dzwon.
Kolejną fazą jest oczyszczenie dzwonu z gliny,
nadlewów, szlifowanie, a na końcu polerowanie i malowanie. Należy
jeszcze wykonać oprawę, czyli zwieszenie dzwonu oraz serce, które
odkuwane jest w żelazie. Po odpowiednim montażu i zamocowaniu
wewnątrz serca, możemy usłyszeć w pełni, wspaniały głos i ton dzwonu.
O dźwięku, jego barwie i tonacji dzwonu decydują
odpowiednio dobrane parametry szablonu (grubość, przekrój, średnica),
stanowiące ciężar i przekrój dzwonu oraz kompozycja stopu metali
tworzących surowiec.
Zawartość cyny w spiżu wpływa w wysokim stopniu na dźwięk dzwonu.
Im jej jest więcej, tym barwa dźwięku jest wyraźniejsza i delikatniejsza,
ale też tym twardszy jest spiż, wskutek czego istnieje większe
niebezpieczeństwo pęknięcia dzwonu. Barwa dźwięku dzwonu odlanego
z nieodpowiedniego materiału jest przytłumiona, tak, że ma się
uczucie, iż dzwon jest przykryty jakimś materiałem lub np. śniegiem.
Kołysanie się dzwonu tworzy węzły drgania, wywołujące harmonię wyższych
i niższych tonów. Dlatego uderzenie serca dzwonu spiżowego budzi w
naszym uchu wrażenie całego akordu.
Przy tej samej średnicy, przez pogrubienie ścian, a zwłaszcza pierścienia,
czyli przez powiększenie wagi, otrzymamy ton wyższy; przez ścienienie ścian,
a zatem przez zmniejszenie wagi, ton niższy. Przy tej samej wadze
poprzez powiększenie średnicy otrzymamy ton niższy, przez jej zmniejszenie
ton wyższy.
| Posłuchaj: |
 |
[mp3, 818 KB] |
Serce jest tym dla dzwonu, czym język dla człowieka, toteż należy mu
poświęcić osobną uwagę. Ponieważ przy uderzeniu serca ton idzie z dołu
do góry i część dzwonu znajdująca się powyżej pierścienia, w który serce
uderza, podlega silniejszej wibracji, zwłaszcza przy małej wadze tego dzwonu,
toteż jedną z tajemnic firmy jest dobór wagi serca, inny dla mniejszych dzwonów,
a inny dla większych dzwonów o głębszym tonie. Zasadniczym wymogiem jest aby:
- waga serca pozostawała w odpowiednim stosunku do wagi samego dzwonu,
- serce było odpowiednio zawieszone,
- aby miało odpowiednią formę
Robi się je z miękkiej kutej stali, a waga jego powinna wynosić przeciętnie
4% ciężaru dzwonu. Uderzenie serca powinno następować w najgrubszą
część dzwonu to jest w jego pierścień.
